آرامش بلغار‌ها با خروج سوخت‌رسان‌های آمریکایی

به گزارش «راهبرد معاصر»؛ روزهای اخیر بیش از ۳ هزار نفر از ساکنان بزمر بلغارستان و روستاهای اطراف با امضای طومارهایی مخالفت خود را با استقرار هواپیماهای سوخت رسان آمریکایی اعلام کردند و تجمعات اعتراضی مسالمت‌آمیزی نیز برگزار شد. پیش تر ۲۲ ژوئیه، مجلس بلغارستان با استقرار حداکثر هشت فروند هواپیمای سوخت‌رسان آمریکایی از نوع « - Stratotanker 135 KC» در پایگاه هوایی بزمِر تا اول اکتبر موافقت کرده بود.

این اقدام در چارچوب توافقنامه دفاعی دوجانبه و با هدف حمایت از عملیات‌های آمریکا در غرب آسیا انجام شد. با این حال، تنها دو فروند از این هواپیماها ۳۱ ژوئیه وارد پایگاه شدند و پس از کمتر از یک ماه، جمعه ۲۱ اوت بلغارستان را ترک کردند.

استقرار این هواپیماها با مخالفت گسترده داخلی در بلغارستان مواجه شد

چرا این عقب نشینی رخ داد ؟

الف) فشار و تهدیدات ایران: مهم‌ترین عامل خروج زودهنگام این هواپیماها، واکنش شدید ایران بود. جمهوری اسلامی ایران که از ۲۸ فوریه در وضعیت جنگی با آمریکا قرار دارد، استقرار این هواپیماها را «به منزله همدستی در تجاوز و جنایات جنگی» توصیف کرد. طبق گزارش فایننشال تایمز، ایران در صورت گسترش درگیری، بلغارستان را به عنوان یکی از اهداف احتمالی برای حمله به تأسیسات نظامی آمریکا در اروپا مد نظر قرار داده بود.

این تهدید صریح، بلغارستان را در موقعیت خطرناکی قرار داد و فشار مضاعفی برای پایان دادن به حضور نظامی آمریکا در خاک خود ایجاد کرد.

ب) نگرانی‌های امنیتی داخلی بلغارستان: استقرار این هواپیماها با مخالفت گسترده داخلی در بلغارستان مواجه شد. ساکنان مناطق اطراف پایگاه هوایی بزمِر نگران بودند این تأسیسات به هدف حملات موشکی و پهپادی تبدیل شود. بیش از ۳ هزار نفر از ساکنان ۲۶ روستای منطقه «تونجا» علیه این استقرار طومار امضا کردند و تمام پنج شهردار منطقه «یامبول» نیز با آن مخالفت کردند. همچنین احزاب چپ بلغارستان هشدار دادند حمایت لجستیکی از آمریکا، بلغارستان را به «شرکت‌کننده غیرمستقیم در جنگ» تبدیل خواهد کرد.

ج) کاهش حضور نظامی آمریکا در اروپا: خروج این هواپیماها بخشی از روند گسترده‌تر در دوره ریاست ‌جمهوری دونالد ترامپ است. بر اساس گزارش‌ها، برنامه‌هایی برای کاهش چشمگیر حضور نظامی آمریکا در اروپا وجود دارد که شامل خروج ۳۶ فروند از ۹۹ فروند جنگنده 16F-، ۱۸ فروند از ۵۴ فروند بمب‌افکن E 15 F- و هشت فروند از ۷۱ فروند هواپیمای سوخت‌رسان -KC135 می‌شود. همچنین هواپیماهای سوخت‌رسان مدرن 46 KC به طور کامل از پایگاه‌های هوایی اروپا خارج خواهند شد. خروج این هواپیماها در حالی رخ می‌دهد که آمریکا درگیر جنگ تحمیلی علیه ایران است و به حمایت لجستیکی گسترده‌ای در منطقه نیاز دارد. این عقب‌نشینی می‌تواند توانایی آمریکا را در عملیات‌های هوایی در غرب آسیا تحت تأثیر قرار دهد. همچنین این رویداد نشان‌دهنده افزایش شکاف میان متحدان اروپایی ناتو و واشنگتن است. بلغارستان به عنوان یکی از اعضای ناتو، زیر فشار ایران عقب‌نشینی کرد و این می‌تواند الگویی برای سایر کشورهای اروپایی باشد که از ترس پیامدهای امنیتی، از همراهی با آمریکا خودداری کنند.

علاوه بر این، خروج زودهنگام هواپیماهای آمریکایی از بلغارستان را می‌توان پیروزی برای راهبرد فشار حداکثری ایران ارزیابی کرد. سخنگوی وزارت امور خارجه کشورمان این اقدام را مورد نیاز توصیف و از آن استقبال کرد. در مجموع، خروج هواپیماهای سوخت‌رسان آمریکایی از بلغارستان (و به تبع آن، استقرار نیافتن در مجارستان) نتیجه ترکیبی از عوامل زیر است:

این رویداد نشان‌دهنده تغییر موازنه قوا در شرق اروپا و افزایش نفوذ ایران در معادلات امنیتی این منطقه است

نخست، فشار نظامی و دیپلماتیک ایران و تهدید به هدف قرار دادن تأسیسات آمریکایی در اروپا.

دوم، نگرانی‌های امنیتی و مخالفت‌های گسترده داخلی در کشور میزبان.

سوم، راهبرد کلی دولت ترامپ برای کاهش حضور نظامی در اروپا و تمرکز مجدد بر اولویت‌های دیگر.

این رویداد نشان‌دهنده تغییر موازنه قوا در شرق اروپا و افزایش نفوذ ایران در معادلات امنیتی این منطقه است. همچنین پیام روشنی برای سایر متحدان اروپایی آمریکا دارد؛ ازجمله اینکه همکاری نظامی با واشنگتن در شرایط کنونی می‌تواند هزینه‌های امنیتی سنگینی برای آنها به همراه داشته باشد.